szeregi na wykresie
Bilans budżetu — rok kroczący wobec 2025
Rozbicie na poszczególne daniny i resorty jest w podzakładkach Przychody i Wydatki. Skala zamrożona w dniu pierwszym zawyża późniejsze lata — patrz kolumna „wobec PL" w drzewkach.
Każda pozycja drugiego stopnia ma ujście — miejsce, w którym przepływ się kończy: A transfer, B zatrudnienie, C1 zakup, C2 inwestycja, D subwencja.
Piramida wieku i płci
Rachunek przepływów gospodarstw
Saldo z pozycji musi równać się zmianie gotówki co do
złotówki — zmierzone. Rozjazd oznaczałby przepływ, którego
nikt nie mierzy, i jest jedynym powodem, dla którego obie liczby
stoją tu obok siebie.
⚠ Kolejność faz jest osobną sprawą: płace i kredyt wpływają w F6
i zasilają dzisiejszy budżet, a dywidendy, emerytury
i transfery wpływają dopiero w F8, więc konsumpcję zasilają jutro.
Konsumpcja według tierów użyteczności
Zakupy idą tierami od wagi 10 w dół. Pierwszy tier, na który nie starcza budżetu, kupowany jest proporcjonalnie i na nim zakupy się kończą — niższe wagi dostają zero. Popyt rozkłada się dokładnie na kupiono + niedobór fizyczny + niedobór finansowy.
Sektory na rynku pracy
Podaż jest podana po odjęciu etatów publicznych i tak samo liczy się mianownik stopy bezrobocia — zatrudniony przez państwo nie jest ani bezrobotny, ani w mianowniku. Sektory, które nie dostały ludzi, podnoszą płacę względną w następnym dniu.
Pierwokup publiczny (publicPreemption) nie ma tu pola.
Parametr jest wczytywany z konfiguracji i walidowany, ale silnik go nie czyta:
liczbę etatów wyznacza budżet przez hirePublicWorkers. Tak samo nie
ma pola udział płac w wydatku publicznym — po wpięciu kaskady
pulę płac wyznacza ujście B, a parametr steruje już tylko budżetem zakupowym.
Zobacz PROBLEMY.md.
Tempo to pamięć skali sektora, plan to dzisiejsza decyzja, starty to ile faktycznie ruszyło — różnica między planem a startami bierze się ze ściany gotówkowej albo z braku półproduktów. WIP to wsad na linii produkcyjnej; przy czasie produkcji rzędu kwartału jest go dużo i to jest poprawne.
Zysk to przychód minus płace i materiały — od 19.08.2026 to on jest podstawą CIT. Gotówka jest natomiast ścianą produkcji: sektor bez niej nie kupi półproduktów, choćby zysk miał dodatni. Te dwie wielkości mylą się najłatwiej i dlatego stoją obok siebie.
Udział technologii dzieli fundusz między postęp techniczny a rozszerzenie mocy — od 19.08.2026 przesuwa go także stawka CIT, bo technologia jest odliczalna, a rozszerzenie nie. Postęp narasta i nie cofa się.
Udziały sektorów
Trzy miary tej samej gospodarki rozjeżdżają się tam, gdzie różni się pracochłonność: sektor o wysokim udziale pracy waży więcej w zatrudnieniu niż w produkcji. To jest właśnie ta różnica, którą niesie macierz.
Macierz nakładów — stan bieżący
Wiersz to odbiorca, kolumna to nakład: komórka mówi, ile jednostek produktu z kolumny zużywa jedna jednostka produktu z wiersza. Skala jest pierwiastkowa, bo rozkład współczynników jest silnie skośny i przy skali liniowej widać wyłącznie przekątną.
Dryf receptur wobec dnia pierwszego
To jest ta tabela, dla której warto było zapamiętać macierz startową. Sam poziom współczynników niewiele mówi — mówi różnica. Wartość 1,000 znaczy „technologia nie drgnęła"; niżej znaczy, że postęp techniczny naprawdę obniżył zużycie, a nie tylko podbił licznik. Pracochłonność ma podłogę na 10% wartości początkowej: praca jest jedynym czynnikiem pierwotnym i sprowadzenie jej do zera unieważniłoby rynek pracy razem z płacą.
Te pola działają na wszystkie 36 sektorów naraz i kasują
nadpisania per sektor z sectors.xml. Pole pokazujące
„różne" znaczy, że sektory mają dziś odmienne wartości —
wpisanie czegokolwiek ujednolici je wszystkie.
Receptura — co ten sektor zużywa
Wiersz macierzy Leontiefa. Sam współczynnik nie mówi, co uwiera — nakład o współczynniku 0,01 na produkt dziesięciokrotnie droższy waży w koszcie tyle samo co 0,1 na tani. Dlatego obok stoi koszt przy dzisiejszych cenach: to on decyduje, którą pozycję sektor będzie chciał obniżyć technologią. Receptury są stałymi proporcjami bez substytucji — to jest zobowiązanie modelowe, nie brak.
Odbiorcy — kto zużywa jego produkt
Kolumna macierzy. ⚠ To jest orientacja, na której najłatwiej się pomylić: rafineria zużywa 48,9% wydobycia czytana kolumnowo i 0,3% czytana wierszowo. Pod tabelą kanały finalne — razem dają pełny obraz zbytu.
Pokrętła sektora
Nadpisane są wyróżnione — różnią się od sekcji
<defaults> w sectors.xml. Nadpisanie jest
decyzją zapisaną w danych; zbiorcze pole z zakładki Gospodarka
potrafi ją skasować, więc warto wiedzieć, co się kasuje.
Struktura sprzedaży według kanałów
Udziały liczone w ilościach, nie w wartościach — inaczej produkt drogi wyglądałby na ważniejszy od potrzebnego. Suma kanałów równa się sprzedaży dnia; import dochodzi do magazynu obok, więc nie jest kanałem zbytu.
Magazyny, ceny i niedobory
Pokrycie to zapas podzielony przez średni dzienny odpływ — reguła cenowa goni pokrycie docelowe, nie sam zapas. Brak fizyczny znaczy, że towaru nie było na półce i wchodzi do reguły cenowej; brak finansowy znaczy, że towar był, a kupującego nie było stać — i do reguły cenowej nie wchodzi. Marża to cena wobec kosztu jednostkowego z bieżącej receptury.
Eksport i import według produktów
Słupki w wartościach dnia, wspólna skala w obie strony. Przewaga komparatywna w tym modelu emerguje — nie jest zadana: import i eksport sterowane są relacją ceny krajowej do światowej, a nie żadną listą towarów.
Ceny, obroty i cło
Relacja to cena krajowa podzielona przez światową po kursie: powyżej jedności produkt jest u nas drogi i opłaca się go sprowadzać. Cło jest mnożnikiem względem stawki zbiorczej — 1,0 znaczy „jak wszyscy", a wyzerowanie stawki zbiorczej gasi wszystkie sektory naraz.
Szok ceny światowej MNOŻY bieżącą cenę, a nie ustawia ją. Wpisanie 1,5 dwa razy daje 2,25 — to jest zdarzenie, nie ustawienie, i tak też zapisuje się w scenariuszu. Cło działa odwrotnie: jest ustawieniem i można je wpisać ponownie bez skutków.
Bańką jest NASTRÓJ. Indeks to fundament razy nastrój, więc nastrój równy jedności znaczy wycenę zgodną z zyskami, powyżej — optymizm ponad zyski, poniżej — pesymizm mimo zysków. Nastrój reaguje na trend fundamentu, a nie na własny indeks: wersja karmiąca się sobą nie była bańką, tylko przełącznikiem dwustanowym przerzucającym się co pół roku. Powrót do jedynki jest tym, co sprawia, że bańka pęka.
Panel RPP
⚠ Znak polityki pieniężnej zależy od tego, skąd płacone są odsetki. Do v0.8 szły z kapitału obrotowego sektorów, więc wyższa stopa ścinała podaż szybciej niż popyt i była inflacyjna — odwrotnie, niż powinna. Dziś płacone są z nadwyżki ponad bufor i reguła Taylora działa: w biegu stuletnim sprowadza CPI z 1,500 do 0,976.
Dłużnicy
Kredyt obrotowy jest tym, co daje sektorowi drogę powrotu po stracie — do v0.5 każda strata była nieodwracalna, bo sektor bez gotówki nie kupił półproduktów, więc nie produkował, więc nie miał przychodu. Odpis to kredyt nieściągalny: obciąża kapitał banku i nie tworzy pieniądza.
Nie ma tu agregatów M0–M3 ani depozytów — decyzja właściciela. Model zna gotówkę i należności banku; reszta wymagałaby dorobienia bilansu sektora bankowego, czyli wielkości wpisanych z zewnątrz. Wolimy brak pozycji od pozycji, która wygląda na pomiar, a jest założeniem.
Gospodarka potrafi umrzeć na długo przed zapaleniem zabezpieczenia — w biegu do roku 2079 bezrobocie stało na 100%, zanim model się zatrzymał. Dziennik patrzy także na pojedyncze sektory, bo agregaty tego nie pokazują.
| dzień | data | waga | zdarzenie |
|---|
Nic się jeszcze nie wydarzyło.